5 Toepassingen van duurzaamheid voor ondernemingen in de metaalsector

Industrie, Logistiek & Transport, Sustainability / 15 January 2020

De samenleving verwacht steeds meer van bedrijven dat zij hun productieproces duurzaam inrichten. Dit geldt ook voor ondernemingen binnen de metaalsector. In dit artikel gaan we in op 5 toepassingen van duurzaamheid waarmee bedrijven in de metaalketen aan de slag kunnen om zo mee te werken aan de circulaire economie.

Nieuwe verdienmodellen - Van kopen naar gebruiken

Vanuit de circulaire denkwijze ontstaan nieuwe verdienmodellen. Een voorbeeld daarvan is om je businessmodel op een zodanige wijze in te richten dat je klanten betalen voor het ‘gebruik’ van je producten in plaats van het ‘bezit’ daarvan. In plaats van dat je een klant een product verkoopt, bied je een oplossing voor een bepaalde tijd aan, inclusief een capaciteitsgarantie en de bijbehorende service en het onderhoud. Je product wordt zo als het ware onderdeel van een dienst. Dit soort product-dienstmodellen zijn er in verschillende vormen:

  • Betaling voor gebruik
  • Huren of delen
  • Leasen en pooling/multi-access (Philips, 2019)

Voorbeelden van bedrijven die met dit soort verdienmodellen aan de gang zijn gegaan zijn Philips en Bundles . Zo biedt Philips Circulair Lighting aan, waarbij klanten geen lampen kopen, maar licht afnemen. Bij Bundles betalen klanten een maandelijks bedrag voor het gebruik van een wasmachine, terwijl de machine zelf in het bezit van het bedrijf blijft. Als de machine kapotgaat, wordt deze gerepareerd. Wanneer dit niet meer mogelijk is, wordt de wasmachine niet weggegooid, maar zoekt Bundles een manier om deze te upcyclen of onderdelen ervan zoveel mogelijk te hergebruiken.

Ook binnen de metaalsector kan gedacht worden aan dit soort concepten, eventueel in samenwerking met ketenpartners en stakeholders. Te denken valt aan het leveren van een voertuig met specifieke eigenschappen voor een bepaalde periode, inclusief de service om die eigenschappen te garanderen of een optimale gebouwschil voor de komende 50 jaar, inclusief de dienst om afgedankte onderdelen daaruit te upcyclen of hergebruiken.

Upcycling en cradle to cradle

Cradle to cradle (c2c) is een ontwerpfilosofie, waarbinnen je producten zo bedenkt en maakt dat zij keer op keer opnieuw gebruikt kunnen worden. Dit gaat verder dan ‘hergebruik’, want anders dan bij recycling het geval is, gaat crade to cradle uit van het idee dat een grondstof geen waarde mag verliezen bij hergebruik. Sterker nog; het streven is hier ‘upcycling’, oftewel om het product of onderdeel daarvan nóg waardevoller te maken.

De bedenkers van deze c2c-principes, genaamd Braungart en McDonough, onderscheiden daarbij 2 cycli waarin materialen kunnen circuleren. Hierbij gaat het om de biosfeer en de technosfeer. Materialen in de biosfeer kunnen uiteindelijk biologisch afbreken, terwijl materialen in de technosfeer gemaakt zijn van grondstoffen die niet biologisch afbreekbaar zijn, maar wel eindeloos en zonder verlies van waarde hergebruikt kunnen worden binnen industriële toepassingen.

Als onderneming in de metaalsector kun je ook cradle-to-cradle-principes toepassen en in aanmerking komen voor de c2c-certificering. Voor dit internationale keurmerk wordt er onder andere gekeken naar de samenstelling van je materialen, mogelijkheid tot hergebruik daarvan, je gebruik van hernieuwbare energie, duurzaam waterbeheer en sociale rechtvaardigheid. De precieze eisen voor de certificering verschillen per productgroep.

Duurzaam productieproces

Hoewel het productieproces van metaalproducten veel water en energie vergt, kun je als onderneming er wel alles aan doen om dit zoveel mogelijk te beperken. Het gebruik van hernieuwbare energie, het sluiten van water- en energiekringlopen en zo min mogelijk vervuiling in ‘afvalwater’, zijn hier voorbeelden van.

Modulaire producten ontwerpen

Door producten modulair te ontwerpen, kunnen deze zo gemaakt worden dat ze makkelijk te demonteren zijn. Losse onderdelen kunnen zo eenvoudig vervangen worden. Op die manier kan bijvoorbeeld een machine langer mee. Niet alleen kapotte onderdelen kunnen namelijk makkelijker gerepareerd of vervangen worden. Het biedt ook kansen voor het ‘upgraden’ van bepaalde elementen, zodat de machine weer aan de eisen voldoet of een bepaalde capaciteit weer aankan. Er kan zo gedurende de gebruiksfase van de machine flexibeler op veranderende gebruikersbehoeften ingespeeld worden. Waar het product eerst afgedankt werd, kan deze nu aangepast worden.

De keuzes die in de ontwerpfase gemaakt worden zijn hiervoor erg belangrijk. Als er in het ontwerp verkeerde keuzes worden gemaakt, zorgt dit in latere fases voor belemmeringen. Ook hier weer is het succes ervan veelal afhankelijk van de manier waarop door verschillende ketenpartners wordt samengewerkt.

Gerecycled materiaal gebruiken

Het gros van alle metaalresten in Nederland wordt geëxporteerd. Zo wordt bijvoorbeeld zo´n 82 % van al het staalschroot verkocht aan het buitenland. Ongeveer de helft daarvan gaat vervolgens naar landen als Bangladesh, de VS, Turkije en Marokko, waar het gerecycled wordt. De manier waarop dit gebeurt, is vanuit sociaal en milieutechnisch oogpunt niet altijd transparant.

Door stromen met gebruikte materialen en/of onderdelen op te kopen en deze weer te verwerken in bijvoorbeeld leidingsystemen, constructiestaal, plaatdelen van omkasting of gevels, draag je bij aan de circulaire economie en het verminderen van de vraag naar primaire grondstoffen.

Sustain Methode

De hiervoor genoemde voorbeelden dienen uiteraard ter inspiratie. Wanneer je echt daadkrachtig aan de slag wil gaan met duurzaamheid, is het belangrijk dit op een integrale manier te doen. Dit betekent dat je gehele organisatie daarvan de veranderingen zal ondervinden en je te maken krijgt met een groot aantal vragen en organisatorische uitdagingen.

Het INVK heeft hiervoor de Sustain Methode ontwikkeld. Aan de hand van deze methode kun je op een samenhangende manier met duurzaamheid aan de slag gaan.

Op 12 maart 2020 gaan we tijdens het Landelijk Kennisteam Metaalsector in op deze methode. Hier leer je de Sustain Methode toe te passen en zo alle onderdelen van je organisatie duurzaam te maken. Meld je hier aan voor het Landelijk Kennisteam Metaalsector.

Kitty Doets

Kitty Doets

Waarom schrijven voor INVK zo leuk is? De managementthema's zijn interessant en ik hou ervan om me continu te verdiepen in wat er in verschillende branches speelt. Ik schrijf artikelen voor de blog van het INVK en denk mee over de content op INVK.nl, altijd vanuit het idee om kennisdeling, ook online, te stimuleren.

Landelijk Kennisteam Metaalsector

In het Landelijk Kennisteam Directeuren en Managers Metaalsector komen leidinggevenden uit de metaalsector bij elkaar om zich in uiteenlopende managementthema´s te verdiepen en gezamenlijke uitdagingen aan te pakken. Door je bij dit team aan te sluiten werk je dus niet alleen aan je eigen succes, maar breng je ook elkaars kennis naar een hoger niveau. Je levert een waardevolle bijdrage aan de kennisdeling binnen de metaalsector en helpt elkaar vooruit tijdens interactieve trainingen.

Deel dit artikel:

Gerelateerde blogs

Wat heb jij te leveren aan innovatie in de bouwsector?

Bouw, Innovatieve organisaties

Wat heb jij te leveren aan innovatie in de bouwsector?

Bouwen is altijd in beweging blijvenDe bouw staat nooit stil. Er ...

lees meer >
Een klantcontact team dat het ijzer smeedt als het heet is

Communicatie & Marketing, Succesvolle Teams

Een klantcontact team dat het ijzer smeedt als het heet is

Koud ijzer buigt nietDe afdeling klantcontact wordt niet altijd ...

lees meer >
Hoe zorg je als operationeel manager ervoor dat je team zich goed voelt en succes heeft?

Industrie, Logistiek & Transport, Succesvolle Teams

Hoe zorg je als operationeel manager ervoor dat je team zich goed voelt en succes heeft?

Ga jij fluitend naar je werk?Of misschien nog belangrijker: gaat ...

lees meer >