Sustainable procurement: Hoe vertaal je circulariteit naar het inkoopproces?

MKB, Sustainability / 9 October 2019

Als inkoopmanager of leidinggevende binnen procurement kun je een groot verschil maken als het gaat om circulariteit en de circulaire economie. Door binnen het inkoopproces de juiste vraag te stellen, kun je namelijk de markt in beweging zetten. In dit artikel helpen we je op weg met de inrichting van je circulaire inkoopproces.

Circulair inkoopproces

Volgens de publicatie Circulair Inkopen, uitgebracht door PIANOo (2018) gaat circulariteit uit van het technisch ontwerpen, assembleren en produceren van producten die hoogwaardig hergebruik in de toekomst mogelijk maken. Binnen de circulaire economie draait het om het economisch systeem waarin circulaire producten ook daadwerkelijk circulair gebruikt worden.

Volgens de publicatie gaat het er binnen circulaire inkoop om dat het ingekochte product maximaal voldoet aan deze uitgangspunten van circulariteit. Daarbij worden afspraken gemaakt over het systeem waarin het product wordt geproduceerd, geleverd, gebruikt en hergebruikt. Deze afspraken zorgen ervoor dat het product niet alleen vanuit een technisch perspectief circulair is, maar dat alle betrokkenen via dat proces maximaal circulair handelen om de waarde te behouden. Op basis hiervan wordt in de hiervoor genoemde publicatie de volgende definitie van circulaire inkoop geformuleerd:

“Circulair inkopen is het proces waarbij een levering, een dienst of een werk wordt ingekocht, waarbij is gestuurd op circulaire technisch-inhoudelijke aspecten, rekening wordt gehouden met onderhoud en retourname aan einde levensduur en financiële prikkels zijn ingebouwd om circulair gebruik te borgen.”

Circulair inkopen gaat dus niet alleen over het inkopen van circulaire producten, maar juist ook over het zorgen voor circulair gebruik. Er wordt op andere wijze invulling gegeven aan de bestaande behoefte. Volgens PIANOo heeft dit 5 belangrijke en met elkaar verweven consequenties voor het inkoopproces:

1. Of je inkoopt.

Bij het meest circulaire inkoopproces koop je namelijk geen producten in. Het terugdringen van vraag, verbruik en daarmee productievolume is essentieel voor het creëren van een houdbare maatschappij.

2. Wat je inkoopt.

Bij de inkoopbeslissing zet je niet per definitie in op de aanschaf van nieuwe producten. PIANOo noemt daarbij het voorbeeld van een organisatie die 100 stoelen nodig heeft. In het traditionele inkoopproces plaatst de organisatie een inkooporder voor honderd stoelen. In een circulair inkoopproces kijkt de organisatie in hoeverre een inkooporder nodig is: kunnen ze ook hergebruikte stoelen inkopen, of kunnen ze bestaande stoelen met wat onderhoud terugbrengen naar de gewenste functionaliteit?

3. Bij wie je inkoopt – leveranciers.

De formulering van wat je inkoopt kan leiden tot het benaderen van een ander soort leverancier. Bijvoorbeeld: de organisatie vraagt geen nieuwe meubels uit, maar het onderhoud van bestaande meubels. In de aanbesteding stelt ze de vraag zo dat partijen die expertise en ervaring hebben in het onderhoud van meubels zich kwalificeren.

4. Bij wie je inkoopt – samenwerking met ketenpartners.

Ook interessant is om te kijken naar mogelijkheden tot samenwerking tussen ketenpartners. Dit is volgens PIANOo wel iets complexer. Een organisatie kan gedeeltelijk nieuwe meubels aanschaffen en tegelijk bestaande meubels laten onderhouden. Het kan zijn dat niet één partij een antwoord geeft op deze vraag, maar twee partijen samen tot de meest circulaire aanbieding komen, namelijk; een leverancier van meubels en een onderhoudspartij.

5. Hoe je inkoopt.

Volgend uit wat je inkoopt, is het circulaire inkoopproces niet een transactie waarvan het eindpunt de vervulling van de inkooporder is, maar juist de start van een relatie tussen opdrachtgever en leverancier. Wanneer zij samen een gedeelde verantwoordelijkheid nemen voor de producten, ontstaan namelijk langetermijnrelaties.

Maatschappelijk verantwoord inkopen

Circulair inkopen is één van de thema´s die binnen maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) centraal staan. Duurzaam inkopen (DI) en MVI bieden dan ook een breder perspectief op maatschappelijke thema´s dan circulair inkopen.

Bij maatschappelijk verantwoorde inkoop wordt naast op de prijs (profit), ook op sociale effecten (people) en de invloed op het milieu (planet) gelet. Maatschappelijk verantwoord inkopen is een verzamelterm voor alle manieren waarop je in het inkoopproces extra aandacht besteedt aan het hebben van een positieve invloed op mens en milieu. Naast circulair inkopen staan hierbinen volgens PIANOo de volgende andere thema´s centraal;

  • Internationale sociale voorwaarden
  • Social return
  • Milieuvriendelijk inkopen
  • Biobased inkopen
  • Innovatiegericht inkopen
  • Kansen voor MKB

Integrale implementatie van duurzaamheid

Het is belangrijk dat de doelstellingen op het gebied van MVI aansluiten bij de algehele duurzaamheidstrategie en – doelstellingen van de organisatie. Binnen die strategie kan de inkoop een belangrijk middel zijn om tot een circulaire organisatie te komen en een bijdrage te leveren aan een circulaire economie. Door als inkoop- of procurement manager de juiste vragen te stellen, kun je namelijk de markt in beweging zetten.

Daarnaast is het belangrijk om duurzaamheidscriteria niet alleen mee te laten wegen bij het moment van inkoop, maar ook daarna. Je kunt namelijk veel energie steken in het inkopen van duurzame producten of recyclebaar materiaal, maar als die vervolgens niet op een duurzame wijze gebruikt worden of daarna alsnog op de vuilnishoop belanden, dan missen dit soort activiteiten hun doel.

Om deze redenen is het van cruciaal belang om duurzaamheid binnen alle onderdelen van je organisatie op een integrale manier te implementeren.

Sustain Methode

De INVK Sustain Methode focust zich op het duurzaam maken van alle onderdelen van je afdeling of organisatie. De methode bestaat uit een aantal belangrijke stappen. De eerste stap legt uit hoe je met je medewerkers tot een duurzame organisatie komt. De stappen daarna richten zich op de uitvoering van zogenoemde stand-up-sessies, korte sessies waarin medewerkers meerdere malen bijeenkomen, en de begeleiding daarbij.

Landelijk Overleg Procurement

Tijdens het Landelijk Kennisteam Procurement op 10 maart 2020 gaan we dieper in op het thema sustainability. Aan de hand van de Sustain Methode leren we je hoe je de stappen zet om de onderdelen van je organisatie of afdeling duurzaam te maken. In besloten kring ga je samen met onze INVK-consultant met de methode aan de slag. Je leert niet alleen over de methode, maar gaat ook echt van start met de toepassing van de Sustain Methode in je organisatie. Klik op deze link voor meer informatie over het Landelijk Kennisteam Procurement.

Kitty Doets

Kitty Doets

Waarom schrijven voor INVK zo leuk is? De managementthema's zijn interessant en ik hou ervan om me continu te verdiepen in wat er in verschillende branches speelt. Ik schrijf artikelen voor de blog van het INVK en denk mee over de content op INVK.nl, altijd vanuit het idee om kennisdeling, ook online, te stimuleren.

Landelijk Kennisteam Procurement

In het Landelijk Kennisteam Procurement komen managers, directeuren en leidinggevenden samen die binnen hun organisatie verantwoordelijk zijn voor de inkoop of procurement. Kennis delen, je managementvaardigheden ontwikkelen en unieke oplossingen voor je uitdagingen vinden staan binnen dit kennisteam centraal. Je aansluiten bij dit team geeft je de kans om, in een selecte groep vakgenoten, continu aan je kennis en vaardigheden als leidinggevende te werken.

Deel dit artikel:

Gerelateerde blogs

Wat heb jij te leveren aan innovatie in de bouwsector?

Bouw, Innovatieve organisaties

Wat heb jij te leveren aan innovatie in de bouwsector?

Bouwen is altijd in beweging blijvenDe bouw staat nooit stil. Er ...

lees meer >
Een klantcontact team dat het ijzer smeedt als het heet is

Communicatie & Marketing, Succesvolle Teams

Een klantcontact team dat het ijzer smeedt als het heet is

Koud ijzer buigt nietDe afdeling klantcontact wordt niet altijd ...

lees meer >
Hoe zorg je als operationeel manager ervoor dat je team zich goed voelt en succes heeft?

Industrie, Logistiek & Transport, Succesvolle Teams

Hoe zorg je als operationeel manager ervoor dat je team zich goed voelt en succes heeft?

Ga jij fluitend naar je werk?Of misschien nog belangrijker: gaat ...

lees meer >